Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Hai, ngày 03/06/2019 11:44 AM (GMT+7)

Đếm ổ gà

Báo chí có thể phản ánh vể chất lượng xấu xí của một con đường. Nhưng khi các nhà báo phải đi đếm từng cái cầu dột, hay ổ gà thì thật là bất nhẫn.

Hai tuần trước, trên cầu Trà Khúc 2 bắc qua con sông lớn nhất Quảng Ngãi có một đoạn lan can bị hỏng. Cây cầu nằm trên tuyến tránh quốc lộ 1 có hàng nghìn ôtô khách đường trường, xe tải lưu thông mỗi ngày để giảm áp lực giao thông cho trung tâm thành phố. Để giảm rủi ro tai nạn cho phương tiện và người đi bộ, ai đó đã buộc hai thanh tre vào đoạn hỏng.

Đếm ổ gà - 1

Lan can cầu Trà Khúc 2 bị hỏng phải dùng thanh sắt, tre gác tạm. Ảnh: T.Trực/NLĐ

Một trang Facebook được nhiều người dân trong tỉnh theo dõi đã đăng tải video về đoạn lan can hỏng này và nhận được hàng trăm lượt chia sẻ, bình luận gay gắt. Mấy ngày sau, lan can nhanh chóng được sửa chữa bằng cách... buộc hai thanh sắt.

Nhìn lan can cầu vừa được sữa chữa, tôi chợt nghĩ về những cái ổ gà. Một nhà báo đồng nghiệp nói với tôi rằng, thầy giáo của anh chia sẻ đời làm báo có thể không làm được điều lớn lao, chỉ cần viết một bài báo phản ánh về đoạn đường có ổ gà, và sau đó đoạn đường được sửa chữa là vui rồi.

Nhưng sẽ thế nào nếu như nhà chức trách chỉ sửa chữa những đoạn đường hư hỏng từ phản ánh của các nhà báo?

Ba năm trước, chuyện về cái ổ gà cũng đã châm ngòi cho những ý kiến trái chiều trên mạng. Lúc đó, một người dân tự ý vá ổ gà trên đường và thanh tra giao thông đã đến tận nhà để truy hỏi.

Từ trước đó nữa, ổ gà đã trở thành 'đặc sản' trên những con đường ở khắp Việt Nam. Ổ gà trở thành hình ảnh ẩn dụ để khi nhìn vào người ta có thể hình dung được một quy trình bán lại, chia nhỏ nhiều lần các gói thầu khiến vốn đầu tư bị hao hụt cộng thêm bao nhiêu lần cắt xén, 'rút ruột'. Và khi có hư hỏng, thì quá trình từ phản ánh đến sửa chữa khắc phục cũng thách thức sự kiên nhẫn, dẫn đến hành động tự phát của người dân.

Vấn đề của cái ổ gà trên đường là lỗi kỹ thuật, gây ra vấn đề xã hội là rủi ro tai nạn. Nhưng vấn đề của nó khi được đưa lên truyền thông là sự quá tải về mặt tần suất. Quá nhiều con đường, nhiều cây cầu như vậy dẫn đến thông tin về nó không còn là thông tin.

Không chỉ có ổ gà là kết quả của một quá trình thi công, nghiệm thu, giám sát... thiếu minh bạch. Cái lan can cầu bị hư hỏng hay cầu chui bị dột nước cũng là những lỗi kỹ thuật có thể hạn chế từ lúc thi công, và sửa chữa kịp thời khi xảy ra mà không nhất thiết phải là vấn đề của truyền thông.

Cuối năm ngoái, khi cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi hư hỏng, xuất hiện nhiều ổ gà và cầu chui dân sinh bị dột nước ở Quảng Ngãi và Quảng Nam, đồng loạt các báo phản ánh về nó suốt hai tháng trời. Ban đầu, tôi đặc biệt chú ý đến tin tức này và cùng nhiều đồng nghiệp đến hiện trường tác nghiệp. Tin tức được nhiều bạn đọc quan tâm, bày tỏ bức xúc vì sự tương phản giữa vốn đầu tư 34.000 tỷ đồng và chất lượng con đường.

Đếm ổ gà - 2

Cao tốc 34.000 tỷ đồng Đà Nẵng - Quảng Ngãi xuất hiện chi chít 'ổ gà, ổ trâu' sau 1 tháng thông xe. Ảnh: Zing

Nhưng mỗi khi xuất hiện một cái cầu chui bị dột, hay thêm đoạn đường mới hoàn thành có ổ gà mà các báo đều làm tin, thì tôi không còn muốn click vào những dòng tít nữa. Tôi có cảm giác rằng mình và các đồng nghiệp đang làm một việc là đếm ổ gà. 

Tôi biết rằng một số nước đã có phần mềm để phát hiện ổ gà trên đường. Bằng một ứng dụng cài trên điện thoại để đo độ xóc, tài xế có thể gửi thông tin về những hư hỏng đến nhà chức trách. Từ dữ liệu của nhiều tài xế, nhà quản lý sẽ có bức tranh giao thông tổng thể để sửa chữa, khắc phục một cách nhanh nhất.

Những vấn đề kỹ thuật lẽ ra được giải quyết bằng kỹ thuật, công nghệ và quản lý nhà nước thì lại trở thành vấn đề của truyền thông. Tất nhiên, báo chí có thể phản ánh vể chất lượng xấu xí của một con đường. Nhưng khi các nhà báo phải làm những việc như đếm từng cái cầu dột, hay ổ gà, những việc mà những nước khác có thể làm bằng phần mềm thì thật là bất nhẫn.

Chuyện ổ gà cũng là một ẩn dụ cho thời đại này. Có người đã nói rằng ở nước ta không có khủng hoảng gì chỉ có khủng hoảng truyền thông. 

Nhưng chẳng lẽ sai sót hay lỗi lầm nào cũng chờ truyền thông phát hiện mới sữa chữa? 

Chúng tôi hay nói vui rằng, chuyện ổ gà cũng giống như chuyện... ngoại tình. Anh nào cũng tỏ ra trong sáng và chung thủy trước khi bị bắt quả tang trong khách sạn. Kiểu như không phải anh A chung thủy hơn anh B mà là vì anh A biết cách né camera tốt hơn.

Phương Uy

Tin đọc nhiều

Tô hủ tiếu của ba tôi Tô hủ tiếu có nước, một ít bánh, đúng 4 lát thịt...
IQ hay EQ? Nhân ngày quốc tế thiếu nhi, thay vì bao bọc bọn trẻ với...
Sự vô thức của đám đông Đám đông bị chính những tình cảm mãnh liệt của họ kích thích...
Một giờ tắt đèn, Trái Đất có xanh hơn? Một giờ tắt đèn để chúng ta có thể nắm tay nhau nhìn ngắm...