Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Tư, ngày 04/12/2019 11:35 AM (GMT+7)

Sự kiện thiên văn nhiều người trông đợi thực chất là gì?

Là một trong những hiện tượng thiên văn đẹp mắt và dễ quan sát, mưa sao băng luôn đem đến màn trình diễn ánh sáng tuyệt đẹp trên bầu trời đêm. Vậy thật ra nó là gì?

Nhật thực hiếm khi xảy ra và không ai biết chắc khi nào cực quang sẽ thắp sáng bầu trời. Nhưng có một sự kiện thiên văn mà chúng ta có thể trông đợi hàng năm. Đó là mưa sao băng.

Mưa sao băng diễn ra vào cùng một thời điểm qua các năm và đã liên tục diễn ra như vậy suốt bao lâu nay. Đây là sự kiện quan sát thiên văn tuyệt đẹp và có vẻ bí ẩn, nhưng không khó để biết được nguồn gốc mưa sao băng. Chúng chỉ là sự kết hợp của 3 yếu tố: Mặt Trời, Trái Đất và sao chổi.

Sao chổi xuất hiện từ những buổi đầu hình thành Hệ Mặt Trời cách đây hơn 4,5 tỷ năm về trước. Chúng được tạo nên từ đĩa bồi tụ bụi và khí giống như cách mà Trái Đất và 7 hành tinh còn lại được tạo thành. Tương tự như hành tinh, sao chổi cũng chuyển động quanh Mặt Trời nhưng đó cũng là điểm chung hiếm hoi giữa chúng.

Hầu hết các hành tinh quay quanh Mặt Trời theo quỹ đạo gần tròn trong khi đó sao chổi theo quỹ đạo hình elip dẹt. Lấy sao chổi nổi tiếng Halley làm ví dụ. Hiện tại, nó đang ở xa hơn cả quỹ đạo của Sao Hải Vương, hành tinh nằm ngoài cùng nhất Hệ Mặt Trời. Nhưng trong vòng 50 năm tới nó sẽ di chuyển quãng đường khoảng 5 tỷ km để quay trở vào bên trong Hệ Mặt Trời.

Cuối cùng nó bay ngang qua Trái Đất vào năm 2061 và chính những cuộc hội ngộ như vậy là nơi bắt đầu của mưa sao băng. Bởi khi sao chổi quay trở vào bên trong Hệ Mặt Trời, bức xạ từ Mặt Trời sẽ đốt nóng lớp băng dưới bề mặt và khiến cho chúng bốc hơi rồi tạo ra năng lượng mạnh mẽ, giải phóng bụi và khí.

Sự kiện thiên văn nhiều người trông đợi thực chất là gì? - 1

Có khi phóng đến hàng trăm tấn vật chất vào không gian chỉ trong 1 giây. Kết quả là một luồng tàn dư tuyệt đẹp được gọi là đuôi của sao chổi trải rộng lên tới hàng trăm, hàng ngàn km ngoài không gian. Trên thực tế, không gian bị lấp đầy bởi tàn dư đuôi sao chổi nằm ngay trên quỹ đạo hành tinh chúng ta qua hàng năm.

Khi đó, những thiên thạch tàn dư sẽ lao vào bầu khí quyển với vận tốc gần 200.000 km/giờ, những tàn dư 4,5 tỷ năm tuổi này bốc cháy hoàn toàn chỉ trong chớp mắt. Tạo thành những vệt sáng mà chúng ta gọi là sao băng. Nhưng không phải cơn mưa sao băng nào cũng giống nhau,

rải rác từ một vài sao băng cho đến hàng trăm sao băng mỗi giờ, và dù cùng một trận mưa sao băng nhưng lượng sao rơi có thể khác qua từng năm.

Sự kiện thiên văn nhiều người trông đợi thực chất là gì? - 2

Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào lượng thiên thạch mà chúng ta chạm trán khi băng qua tàn dư. Thiên thạch tàn dư đuôi sao chổi có xu hướng không thay đổi, có nghĩa là chúng sẽ vẫn ở cùng một nơi, trên quỹ đạo Trái Đất. Đó là lý do chúng ta có cùng cơn mưa sao băng vào một khoảng thời gian nhất định qua mỗi năm.

Thí dụ vào cuối tháng 10, chúng ta sẽ băng ngang qua đuôi sao chổi Halley mà người ta thường gọi là mưa sao băng Thợ Săn (Orionid). Và cứ vào tháng 8, chúng ta sẽ băng qua đuôi sao chổi Swift-Tuttle tạo thành mưa sao băng Anh Tiên (Perseid) thường niên. Nhưng không quan trọng là tháng 10 hay tháng 8, mưa sao băng có chu kỳ là 1 năm. Vì thế hãy xem lịch thiên văn để biết khi nào mưa sao băng sẽ thắp sáng bầu trời nơi bạn sống.

Nguyễn Xuân (Theo Business Insider)

Tin đọc nhiều

Vì sao chuột là vật thí nghiệm yêu thích của các nhà khoa học? Từ việc chế tạo các loại thuốc trị ung thư mới cho đến thử...
Đồng hồ tận thế nhích thêm 20 giây Lo ngại về chiến tranh hạt nhân, biến đổi khí hậu và nhiều...
Số người chết do virus corona tăng mạnh Số người tử vong từ virus corona đã lên đến 56 người, và hơn...
Những ‘bóng hồng’ đứng sau các startup kì lân tỷ đô Ngày càng có nhiều các startup tỷ đô được gây dựng bởi phụ...