Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Tư, ngày 30/10/2019 10:47 AM (GMT+7)

Trẻ em phát triển dựa trên thực hành và trải nghiệm sáng tạo

Ngay trước giờ diễn ra vòng chung kết lập trình robot nghẹt thở, phóng viên bắt gặp hình ảnh 2 thí sinh MakeX 2019 chơi piano một cách say mê. Đây phải chăng là sự kết hợp đầy ngẫu hứng giữa nghệ thuật và kỹ thuật, giúp các em bình tĩnh, không áp lực trước thử thách?

Trẻ em phát triển dựa trên thực hành và trải nghiệm sáng tạo - 1

Trải nghiệm thực tế là nền tảng phát triển trí tuệ và sự sáng tạo cho trẻ em

Hiện nay, giáo dục mầm non đang dần đón nhận và mở rộng phương pháp Montessori nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện về trí tuệ, thể chất, tinh thần và kỹ năng ngay từ giai đoạn 6 năm đầu đời. Montessori là phương pháp giáo dục bằng các giáo cụ trực quan, học tập thông qua trải nghiệm thực tế, lấy tự học làm nền tảng cơ sở để phát triển toàn diện, trẻ tự lựa chọn hoạt động theo sở thích theo nhiều lĩnh vực như: giác quan, toán học, ngôn ngữ, địa lý, khoa học, nghệ thuật…

Trong phương pháp Montessori, bằng chính đôi bàn tay non nớt của mình, trẻ chủ động sờ, nắm, cầm các vật dụng, kết hợp với trí óc của mình, tự khám phá, suy nghĩ, học tập và sáng tạo nên những điều kỳ thú trong cuộc sống xung quanh.

Hiển nhiên, ở độ tuổi tiếp theo – tiểu học và trung học, các em học sinh cũng có nhu cầu khám phá, tìm hiểu kiến thức về cuộc sống xung quanh và thế giới, ở một tầm cao mới. Thay vì giảng dạy các môn học độc lập, các bài học tuần tự, khô khan và hỏi đáp dựa trên sự ghi nhớ vô thức của học sinh (học vẹt) theo phương pháp giáo dục truyền thống, thì giáo dục STEM và STEAM được xây dựng để giúp các em học sinh thực hành và giải quyết các vấn đề thực tế trong cuộc sống hàng ngày.

Nếu phương pháp giáo dục STEM (Science - khoa học, Technology - công nghệ, Engineering - kỹ thuật, Math - toán học) trước đây đơn giản là áp dụng hình thức học tập các kiến thức khoa học gắn liền với cuộc sống thực tế, kiến thức được bổ trợ cho nhau, giúp việc học và dạy trở nên dễ tiếp thu hơn, thú vị hơn, thì nay yếu tố Art – nghệ thuật được bổ sung vào STEM thành phương pháp giáo dục STEAM, nhằm kết hợp giữa tư duy sáng tạo và nghệ thuật để ứng dụng trong đời sống thực tế. Nghệ thuật ở đây là sự khám phá và tạo ra những cách giải quyết một vấn đề thực tế một cách khéo léo, khoa học, diễn đạt thông tin mạch lạc, dễ hiểu.

Mục đích chính ở phương pháp giáo dục STEAM là truyền cảm hứng trong học tập, kết nối kiến thức ở các môn học, vận dụng kiến thức được học để giải quyết vấn đề và tạo ra sản phẩm, phát triển nhận thức và kỹ năng liên ngành. Điều quan trọng hơn cả, phương pháp giáo dục STEAM không dùng để “biến” học sinh thành nhà khoa học, mà là chuẩn bị cho công dân toàn cầu thế hệ mới với những kỹ năng về giải quyết vấn đề, tư duy phản biện và đổi mới sáng tạo.

Trẻ em phát triển dựa trên thực hành và trải nghiệm sáng tạo - 2

Lắp ráp và lập trình robot là một trong những phương thức được áp dụng nhằm hỗ trợ giáo dục Steam hiệu quả, nhờ có sẵn các dụng cụ cơ khí, module lập trình và thậm chí là những nền tảng mới ứng dụng AI (trí tuệ nhân tạo), Machine Learning (máy học) vào sáng chế robot. Đây là giải pháp học tập cái mới có kết hợp thực tế, giúp học sinh thích thú, yêu thích học hỏi và tập trung tư duy.

MakeX Robotics Competition Vietnam 2019: sân chơi STEAM sáng tạo

Với sự hỗ trợ của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, KDI Education cùng Innovation Space tổ chức cuộc thi MakeX Robotics Competition Vietnam 2019 với chủ đề “Chiến binh bảo vệ thành phố – The City Guardian”, thử thách học sinh trong việc lập trình robot để thực hiện các nhiệm vụ nhằm giải quyết tình hình ô nhiễm trong thành phố. Thông qua đó, các em có thể áp dụng kiến thức vào trong việc giải quyết vấn đề thực tế, đồng thời rèn luyện tinh thần làm việc nhóm và tư duy sáng tạo.

Cuộc thi thu hút 101 đội tham dự, tranh tài ở những nội dung rất thú vị như: Công tắc tiết kiệm năng lượng (nhiệm vụ tự động độc lập), Loại bỏ chướng ngại vật (nhiệm vụ tự động độc lập), Tổ chức tiệc mừng (nhiệm vụ tự động liên minh), Tái chế rác (nhiệm vụ điều khiển bằng tay liên minh)…

Trẻ em phát triển dựa trên thực hành và trải nghiệm sáng tạo - 3

Phát biểu tại lễ khai mạc MakeX Robotics Competition Vietnam 2019, bà Chu Vân Hải – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho biết thông qua cuộc thi, Sở mong muốn tạo sân chơi khai phóng và đưa tinh thần đổi mới sáng tạo vào trường học, giúp các em học sinh ứng dụng kiến thức học tập trong trường để phục vụ cuộc sống, tạo nên tinh thần độc lập, phát triển và làm chủ bản thân.

Sau 2 ngày thi đấu sôi nổi, Liên minh XE152004 & XE152095 xuất sắc đạt giải Nhất. Giải Nhì thuộc về Liên minh XE152009 & XE152011, giải Ba thuộc về Liên minh XE152103 & XE152101 và giải Tư thuộc về Liên minh XE152055 & XE152028. 4 liên minh kể trên cũng giành được quyền đại diện Việt Nam thi đấu giải đấu thế giới MakeX Robotics Competition 2019 vào tháng 11/2019 tại Quảng Châu (Trung Quốc).

Trẻ em phát triển dựa trên thực hành và trải nghiệm sáng tạo - 4

MakeX là cuộc thi Robot quy mô toàn cầu được tổ chức hàng năm, quy tụ hơn 350 đội dự thi trên toàn thế giới. Mỗi năm MakeX sẽ có một chủ đề khác nhau trong ứng dụng kiến thức về robotics, tự động hóa để thực hiện các nhiệm vụ độc lập và nhiệm vụ liên minh (hai đội hợp tác với nhau). Các nhiệm vụ sẽ tập trung vào tư duy logic, hợp tác chiến thuật theo nhóm và khả năng giải quyết vấn đề. Nhiệm vụ thành công là khi liên minh cùng thắng.

Phương pháp giáo dục STEAM còn triển khai hạn chế ở Việt Nam

Đó là nhận định của ông Đỗ Trần Bình Minh – Giám đốc KDI Education sau khi thực hiện các chương trình, giải pháp STEAM cho trường học.

Cụ thể, trong nhiều trường phổ thông, đặc biệt là những trường ở khu vực ngoại thành, thì đến phân nửa những thách thức trong việc dạy học cho học sinh đến từ cơ sở hạ tầng, chẳng hạn như máy tính không phù hợp, đường truyền Internet không ổn định… Nguyên nhân là việc mua sắm trang thiết bị vượt quá khả năng tài chính của trường do trường không có nguồn thu, mà giá thiết bị cho STEAM chưa bao giờ là rẻ.

Thứ hai, mặc dù giáo viên đã được đào tạo để giảng dạy theo phương pháp giáo dục STEAM, nhưng thời gian sáng tạo dành cho giáo viên ở trường không nhiều. Bởi thế, giáo viên cũng rất hạn chế trong việc nghĩ ra các đề tài mới, cách ứng dụng mới để sáng tạo trong quá trình giảng dạy.

Thứ ba, các dự án STEAM mở rộng về sau cần có sự tham gia của đội ngũ kỹ sư, chuyên gia kỹ thuật trong việc hỗ trợ giảng dạy chuyên sâu. Tuy nhiên, việc kết nối thông tin – nguồn lực giữa trường và đội ngũ chuyên gia gần như là không có.

Thêm một yếu tố nữa cản trở việc triển khai STEAM ở trường phổ thông, là rào cản tiếp cận thông tin giữa doanh nghiệp STEAM và nhà trường, khiến không thể hợp tác triển khai mô hình phù hợp cho trường và học sinh, nên đa phần doanh nghiệp STEAM đang chọn giải pháp mua giáo trình và trang thiết bị ở nước ngoài về triển khai ở trong nước, do đó chưa đánh giá được độ phù hợp với môi trường giáo dục.

Trẻ em phát triển dựa trên thực hành và trải nghiệm sáng tạo - 5

Hiện nay, KDI Education đang đồng hành cùng nhiều trường học để triển khai giảng dạy STEAM theo mô hình Không gian sáng chế với 2 tiết học/ tuần. Trong đó, KDI Education đầu tư toàn bộ trang thiết bị vào một phòng chức năng hoặc phòng học sẵn có của trường (50 – 70m2), song song với việc trang trí lại không gian học tập để tạo cảm hứng sáng tạo cho học sinh. Bên cạnh đó, KDI Education còn cung cấp các bộ giáo trình kỹ năng, đào tạo và huấn luyện nâng cao năng lực giáo viên, tư vấn triển khai các giải pháp đào tạo về giáo dục STEAM.

Hoàng Kim

Tin đọc nhiều

Nước Nga Xô viết và Chính sách kinh tế mới Tư tưởng chỉ đạo cơ bản của Lê-nin trong việc thành lập Liên...
Công nghệ xanh: lọc nước tuần hoàn nuôi trồng thủy sản sạch Trong hệ thống nuôi tuần hoàn, chất lượng nước được duy trì...
Ứng dụng quang phổ hồng ngoại trong phân tích thí nghiệm Đây là phương pháp này được ứng dụng để nghiên cứu trong...
Trí tuệ nhân tạo - Công nghệ quyền lực nhất của nhân loại "Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo để dẫn đầu: 50 câu chuyện thành...