Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 21/06/2019 11:27 AM (GMT+7)

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới

Cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang thay đổi nhiều lĩnh vực trong cuộc sống, báo chí cũng không ngoại lệ. Công nghệ đang mang lại diện mạo hoàn toàn mới cho báo chí truyền thống.

Cụm từ Cách mạng công nghiệp 4.0 được nhắc đến nhiều trong vài năm trở lại đây. Đây là làn sóng mới hứa hẹn sẽ thay đổi nhiều mặt trong cuộc sống, là xu hướng tất yếu mà không ai có thể đứng ngoài cuộc. Những hãng thông tấn và tòa soạn lớn trên thế giới hiện đã 'bắt nhịp' để thay đổi.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 1

Trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi bộ mặt của làng báo trong tương lai.

Trong thời kỳ mà biên chế phóng viên, biên tập đang ngày càng giảm, lượng thông tin cần đăng tải lại tăng đến chóng mặt, thì các tờ báo đang dần hướng tới trí tuệ nhân tạo (AI) như một cứu tinh. Sau đây là những công nghệ tân tiến giúp thay đổi hoàn toàn bộ mặt của làng báo trong tương lai.

Người dẫn chương trình trí tuệ nhân tạo

Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc là Tân Hoa Xã đã gây sự chú ý lớn khi giới thiệu người dẫn chương trình bằng trí tuệ nhân tạo đầu tiên trên thế giới. Được mô phỏng từ hình ảnh từ hai người dẫn chương trình thật của đài, AI có thể tự đọc dẫn và biên tập tin tức bằng Tiếng Anh và Tiếng Trung Quốc.

“Hai người dẫn chương trình AI đã chính thức trở thành thành viên thuộc ban tin tức của Tân Hoa Xã, họ sẽ cùng những biên tập viên khác để biên tập và đưa tin chính xác, kịp thời trong cả hai thứ tiếng trên kênh truyền hình của hãng,” đại diện Tân Hoa Xã cho biết.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 2

Người dẫn chương trình thời sự AI đầu tiên trên thế giới của Tân Hoa Xã Trung Quốc. Ảnh: Xinhua.

Hãng thông tấn này còn cho biết thêm, người dẫn AI có thể hoạt động 24 giờ mỗi ngày trên tất cả phương tiện truyền thông, từ trang web đến các trang mạng xã hội và kênh đài, giúp giảm chi phí sản xuất tin bài và nâng cao hiệu quả của công việc.

Công nghệ này được Tân Hoa Xã phát triển cùng Sogou, công ty sở hữu công cụ tìm kiếm lớn thứ 2 ở Trung Quốc. Các bên liên quan hiện vẫn chưa công bố chính xác họ đã làm điều này như thế nào, nhưng AI đã được trải qua quá trình tập luyện kỹ lưỡng đến mức nó có thể dẫn chương trình tự nhiên như con người.

Các chuyên gia trong cả lĩnh vực công nghệ lẫn báo chí truyền thông từ lâu đã bày tỏ mối quan tâm đặc biệt của mình về người dẫn AI. Cho tới hiện tại việc này vẫn chưa thật sự phổ biến, nhưng với những tiến bộ về công nghệ trong thời gian gần đây, người dẫn AI sẽ là một khái niệm quen thuộc với bạn xem đài trong tương lai.

Trí tuệ nhân tạo viết báo như người thật

Trong thời buổi thế giới ngày càng phẳng, công nghệ tiếp cận đến ngày càng nhiều người trên mọi châu lục, thì lượng thông tin cũng tăng cao đến chóng mặt. Phóng viên không thể túc trực khắp mọi nơi cũng như ban biên tập khó lòng xử lý được lượng lớn dữ liệu, thì việc “cầu viện” đến công nghệ tự động là điều không thể tránh khỏi.

Trong thực tế, các cơ quan báo chí đã thử nghiệm ứng dụng AI để sản xuất tin bài và hỗ trợ phóng viên từ vài năm trở lại đây. Hãng thông tấn AP của Hoa Kỳ đã bắt tay với công ty Automated Insights và cho ra các bài viết báo cáo dữ liệu từ năm 2014.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 3

Bản tin được sản xuất từ sự hợp tác giữa hãng AP và công ty Automated Insights.

Năm 2016, Reuters kết hợp với công ty công nghệ Graphiq để cho ra mắt hàng loạt chuyên trang tương tác trực quan trên nhiều chuyên mục khác nhau như thể thao, giải trí, chính trị,... với các con số được cập nhật theo thời gian thực. Đây là cách mới giúp dễ dàng thu hút độc giả và đưa số liệu vào bài viết một cách bắt mắt, không khô khan và dễ hiểu.

Tờ Washington Post đã bắt đầu thí nghiệm báo chí AI bằng cách sử dụng Heliograf. Họ ứng dụng công nghệ này vào hè 2016 để xuất bản các bài viết về Thế vận hội Olympic tại Rio de Janeiro, đưa ra các phân tích chính xác về những gì diễn ra và đăng tải trên nhiều nền tảng khác nhau.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 4

AI của Washington Post đưa tin tự động về Thế vận hội năm 2016 tại Rio de Janerio.

The Guardian của Anh Quốc cũng cho ra mắt chatbot của mình trên Facebook vào năm 2016. Để tiết kiệm thời gian đọc từng bài viết, chatbot này cho phép người dùng chọn khoảng thời gian đưa tin và nó sẽ tự động gửi các bài viết được nhận định là phù hợp với từng người.

Thống kê dữ liệu từ Big Data

Số lượng khổng lồ dữ liệu và thông tin nhận được mỗi ngày giờ đã vượt quá xa so với khả năng quản lý của con người, chúng ta không thể sắp xếp và phân loại thông tin theo cách thủ công được nữa, mà cần đến sự trợ giúp của máy móc, mà cụ thể hơn là những thuật toán thông minh.

BBC News sử dụng Juicer như công cụ lọc thông tin. Công nghệ này lọc thông tin liên tục từ 850 tờ báo trên toàn thế giới và chiết xuất thông tin trích dẫn từ đó. Nó sẽ sắp xếp thông tin theo 4 dạng: tổ chức, địa điểm, con người, sự việc, giúp các phóng viên muốn tìm thông tin sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 5

BBC News Lab, cơ sở thống kê và phân tích Big Data của BBC.

DataMinr là một công cụ tương tự được hãng thông tấn AP sử dụng, nó cập nhật hàng trăm bài báo rồi chắt lọc ra những thông tin quan trọng để dùng cho cơ sở dữ liệu nội bộ của tòa soạn. Những thông tin này dùng để xác minh tính chất của sự việc, thống kê và biên soạn báo cáo.

Vấn đề xác minh thông tin rất quan trọng đối với các cơ quan báo chí lớn. Lấy ví dụ vào giữa thập niên 1990, phóng viên Martin Bell của BBC khi đưa tin trực tiếp từ chiến trường, ông đã khẳng định “không còn mối nguy nào ở vùng này”. Song trên thực tế, đó chỉ là góc nhìn phiến diện từ vị trí ông quan sát.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 6

Phân tích Big Data của Reuters.

Big Data sẽ là nơi tập hợp dữ liệu từ hàng ngàn phóng viên cùng lúc theo thời gian thực, giúp mọi người được cập nhật thông tin lẫn nhau nhằm đảm bảo chi tiết của vụ việc một cách khác quan.

Mặt khác, những công cụ như vậy cũng giúp nêu lên ý tưởng mới giúp các nhà báo con người khai thác hay thậm chí là hỗ trợ phóng viên viết một phần của câu chuyện.

Cá nhân hóa thông tin cho độc giả

Jinri Toutiao là ứng dụng đọc tin tức của Trung Quốc được 120 triệu người sử dụng tại quốc gia này. Thoạt nhìn, phần mềm này cũng không khác gì so với những ứng dụng tổng hợp tin tức khác, nhưng ở sâu bên trong cơ chế hoạt động, nó tạo nên điểm khác biệt rất rõ và đó là lý do tại sao nó thu hút được lượng lớn người dùng như vậy.

Toutiao sử dụng trí tuệ nhân tạo để thăm dò thói quen đọc tin và mối quan tâm về các chủ đề khác nhau của người dùng. Rõ ràng người quan tâm đến những câu chuyện trong làng giải trí sẽ không muốn đọc các thông tin về quân sự hay chính trị. Toutiao biết rõ điều này nên đã sàng lọc trước và gửi đúng thông tin đến đúng người dùng.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 7

Ứng dụng Toutiao dẫn đầu về số người dùng trong lĩnh vực tổng hợp tin ở Trung Quốc. Ảnh: Sina.

Không chỉ sở hữu lượng người dùng khổng lồ, ứng dụng này còn giữ chân được họ khi thời gian đọc tin trung bình lên đến 1 giờ/1 ngày/1 người. Hãng BBC cũng cho ra mắt dịch vụ tương tự vào đầu năm 2019, ngoài mục đích giúp cá nhân hóa thông tin tốt hơn, hãng cũng mong muốn giúp độc giả tránh được những thông tin độc hại.

Machine learning và trợ thủ đắc lực cho nhà báo

Khi cần điều tra thông tin ở một quy mô lớn, nhà báo hoàn toàn có thể thu nhặt thông tin từ nhiều nguồn hoặc bỏ thời gian ra để tự thu thập lấy. Nhưng nhờ vào tiến bộ của công nghệ máy học (machine learning), phóng viên giờ đây không cần phải tự thu thập và tổng hợp thông tin nữa.

Peter Aldhous, phóng viên của BuzzFeed, đã nhận nhiều giải thưởng báo chí lớn cho loạt bài điều tra của mình về các sai phạm trong ngành hàng không quốc gia Mỹ cũng như cách mà cơ quan công quyền giấu diếm thông tin.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 8

Dự án "Hidden Spy Planes" của Peter Aldhous xây dựng cho BuzzFeed.

Aldhous xây dựng một dự án được gọi là Hidden Spy Planes và bắt đầu tổng hợp dữ liệu bằng machine learning về thông tin các chuyến bay. Ngoài những chuyến bay dân dụng, dự án còn tổng hợp được thời gian hay quỹ đạo bay của máy bay chính phủ.

Qua phân tích cơ sở dữ liệu bằng AI, Aldhous có được thông tin về tốc độ bay, hướng bay, thời gian bay, mật độ xuất hiện,... và cuối cùng anh đã rút ra nhiều kết luận quan trọng cho loạt bài điều tra của mình.

Kiểm tra fake news, thông tin sai lệch

Trước thực tế tin giả xuất hiện tràn lan khiến độc giả trở nên hoang mang và không biết tin tưởng vào nguồn thông tin nào, AI xuất hiện như một cứu cánh hiệu quả. Công nghệ này dự kiến sẽ được tích hợp vào các công cụ tìm kiếm nhằm hướng người đọc đến thông tin chính xác và trung thực.

Bằng cách tổng hợp dữ liệu từ hàng trăm tờ báo được cho là uy tín, dựa trên mức độ tin tưởng của người dùng, chỉ số đạo đức báo chí trực tuyến, sự kiểm chứng thông tin của ban biên tập cũng như số lần chỉnh sửa bài viết,... công cụ này sẽ ưu tiên chọn lọc những bài báo chính xác và chắt lọc để hiển thị đầu tiên ở trang kết quả tìm kiếm.

Trí tuệ nhân tạo: Trợ thủ đắc lực của nhà báo thời đại mới - 10

Vấn đề fake news sẽ sớm được giải quyết nhờ vào công nghệ trí tuệ nhân tạo.

Chúng ta đang ở năm cuối cùng của thập niên 2010 - mười năm chứng kiến sự phát triển vũ bão của công nghệ. Bước sang thập kỷ mới, những công nghệ mới mà chúng ta thậm chí chưa tưởng tượng ra sẽ dần xuất hiện và thay thế đi những điều cũ kĩ.

Báo chí ngoài là người tiên phong trong việc đăng tải thông tin, cũng là người đi đầu trong việc đón nhận công nghệ mới và cải tổ bản thân để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của bạn đọc. Trí tuệ nhân tạo là một làn sóng mới không chỉ làm thay đổi báo chí, mà còn vẽ nên một bộ mặt mới mà báo chí truyền thống chưa từng có trước đây.

Quang Niên

Tin đọc nhiều

Kể chuyện 'bếp núc' của những nhà khoa học 'thấy đá là đập' Cuộc đời của nhà địa chất là những chuyến đi, không ít gian...
Người dùng có thể 'làm giàu' trên Lotus với token? Mạng xã hội (MXH) Lotus sẽ xây dựng hệ sinh thái Token...
Bẻ nhỏ vỏ trứng, chàng trai biến bình trà, mũ bảo hiểm thành... 'tuyệt tác' Qua bàn tay tài hoa và khéo léo, những chiếc vỏ trứng bỏ đi...
Du lịch 4.0: Chỉ cần ngồi nhà cũng có thể 'vào' Bảo tàng Cổ vật Bằng cách tương tác trên điện thoại, du khách dù đang ở bất...