Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Năm, ngày 06/08/2020 06:48 AM (GMT+7)

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19

Đại học Oxford là một trong số những cơ sở nghiên cứu đang chạy đua tạo ra vaccine ngừa Covid-19. Hãy theo chân một tình nguyện viên để biết được ở đó đang diễn ra điều gì.

Richard Fisher là một trong 1.077 tình nguyện viên đầu tiên được tiêm thử nghiệm vaccine ChAdOx1 nCoV-19 ngừa virus SARS-CoV-2 của Đại học Oxford. Anh kể lại câu chuyện của mình để chia sẻ góc nhìn về cuộc chạy đua y học lớn của nước Anh và xa hơn là thế giới, nhằm chống lại đại dịch gây khủng hoảng toàn cầu.

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19 - 1

Một nhà khoa học thuộc nhóm nghiên cứu vaccine của Đại học Oxford. Ảnh: Steve Parsons/PA Wire.

Sàng lọc để đạt tiêu chuẩn

Cuối tháng 5, Richard đọc thông tin trên Twitter của Đại học Oxford về tiến triển nhanh chóng trong phát triển vaccine. Kèm theo mẩu tin đó, viện nghiên cứu mời gọi tình nguyện viên tham gia thử nghiệm. Anh cảm thấy hứng thú, điền vào đơn rồi đi ngủ, sau đó không nhớ đến việc này.

Vài tuần sau, anh được gọi đến, anh nhớ ra mình đã điền mẫu đơn và ngay lập tức có mặt ở trường đại học. Nhà khoa học trưởng Matthew Snape giải thích cho tình nguyện viên có mặt tại đó mọi thứ về vaccine, về cách mà chế phẩm sinh học này đi vào cơ thể họ và hoạt động.

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19 - 2

Không phải ai đăng ký tham gia cũng được chọn để tiêm, các nhà nghiên cứu cần sàng lọc trước khi bắt đầu. Ảnh: France24.

Cùng Richard có khoảng 10.000 người khác cũng điền vào mẫu đơn, họ được chia ngẫu nhiên thành 2 nhóm, một nhóm được tiêm vaccine không có tác dụng chống virus corona, nhóm còn lại được tiêm vaccine ChAdOx1 nCoV-19 chính thức đang ở bước thử nghiệm. Tuy nhiên các liều tiêm không dán nhãn và được bảo mật để đảm bảo kết quả khách quan.

Qua chia sẻ từ ông Matthew, Richard biết được vaccine này được phát triển từ chế phẩm sinh học giúp ngừa virus cảm lạnh thông thường trên loài tinh tinh, trước đây được dùng để làm vaccine chống Mers và Ebola, giờ đây tiếp tục được cải tiến và đáp ứng nhu cầu chống Covid-19. Từ đầu năm 2020 khi thế giới còn đang hoang mang với dịch bệnh mới, nhóm của Matthew đã lao vào công cuộc chế vaccine.

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19 - 3

Vaccine ChAdOx1 nCoV-19 được kỳ vọng sẽ sớm về đích. Ảnh: Sean Elias/Reuters.

“Tình nguyện viên được lấy mẫu máu, nước tiểu và phân để xét nghiệm và sàng lọc, không phải ai đăng ký cũng được tham gia thử vaccine. Nhân viên y tế dặn dò về nhiều rủi ro để chắc chắn chúng tôi hiểu được các triệu chứng mình sẽ gặp, hay thậm chí không chống được mà còn khiến virus trong cơ thể sinh sôi mạnh hơn,” Richard kể.

Ngày tiêm ngừa đã đến

Sau khi đăng ký, ngày 3/7, anh được hẹn đến cơ sở thực hiện là Bệnh viện St George, quận Tooting, phía nam London. Tại sảnh chờ, Richard cho biết mình ngửi được mùi cồn khử khuẩn đậm đặc dù đeo khẩu trang, hai ghế bên cạnh được niêm phong nhằm thực hiện giãn cách.

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19 - 4

Nhân viên y tế tiêm vaccine ChAdOx1 nCoV-19 cho một tình nguyện viên nữ. Ảnh: BBC News.

Lát sau, hai nhân viên của bệnh viện bước đến, cầm trên tay tấm bảng “Vaccine thử nghiệm” và ra hiệu cho Richard đi theo nhưng vẫn giữ khoảng cách 2 mét. Anh là nhóm tình nguyện viên đầu tiên gồm 1.077 người được sàng lọc và tiêm thử vaccine ChAdOx1 nCoV-19, nhằm kiểm tra phản ứng của cơ thể và hiệu quả miễn nhiễm.

Bác sĩ Eva Galiza lấy mẫu vaccine rồi tiêm cho anh, cho biết đây là một số ít mẫu cuối cùng. Ngay lúc đó, chính Richard cũng không biết được liệu mẫu chế phẩm được tiêm vào người là vaccine loại nào, có chống được virus hay không. Vì vậy khi ra về, anh vẫn đảm bảo các quy tắc giãn cách và giữ sức khỏe thật tốt.

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19 - 5

Thế giới đang chờ đón vaccine ngừa SARS-CoV-2 giúp chấm dứt dịch bệnh. Ảnh: Martin Mejia/AP/Shutterstock.

“Một mặt tôi phải giữ sức khỏe, mặt khác tôi cần phải tiếp xúc với người bệnh để xem hiệu quả của vaccine ra sao. Không chỉ tôi, những tình nguyện viên khác cũng cân nhắc một mức độ bảo vệ vừa đủ, để làm sao vừa không mắc bệnh lại vừa phải mắc bệnh. Tôi không biết mình được tiêm vaccine loại nào, vì vậy tôi phải chuẩn bị tâm thế cho nhiều tình huống,” Richard Fisher chia sẻ.

Vài tuần sau, ngày 20/7, nhóm nghiên cứu thông báo kết quả đầy hứa hẹn sau đợt tiêm thử, cho thấy vaccine an toàn và tạo phản ứng miễn dịch. “Mặc dù còn rất nhiều việc phải làm cho hoàn thiện, nhưng kết quả này là tốt nhất ở thời điểm này,” nhà nghiên cứu Sarah Gilbert tại Đại học Oxford công bố.

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19 - 6

Một điểm tiêm ngừa thử nghiệm vaccine Covid-19 tại Oxford. Ảnh: BBC News.

Bước tiếp theo, vaccine sẽ được thử nghiệm mở rộng trên hàng ngàn người không chỉ ở Anh, mà còn ở Brazil và Nam Phi. Công đoạn này nhằm kiểm chứng hiệu quả trên nhiều nhóm người khác nhau ở nhiều nơi khác nhau, Richard cũng đăng ký tham gia.

Cuộc chạy đua nước rút

Khi đến được giai đoạn này, nhóm tình nguyện viên được chia nhỏ hơn nữa và được theo dõi chặt chẽ về lịch trình di chuyển, xét nghiệm mẫu máu, dịch họng. Sau 7 ngày, người tham gia phải lấy mẫu và gửi về trung tâm để kiểm tra. Do tình hình dịch phức tạp, Richard chỉ ở nhà và có người đến thực hiện.

Với nhiều người, trải nghiệm lấy mẫu dịch họng có lẽ rất đáng sợ vì que lấy được chọc thẳng từ mũi sâu xuống họng, cảm giác như xâm nhập đến tận não. Mẫu được đựng trong một hộp kín, khử trùng, cho vào bì thư đặc biệt được bưu điện Hoàng gia Anh ưu tiên gửi sớm. Vài ngày sau, anh nhận tin nhắn báo mình âm tính.

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19 - 7

Tài liệu hướng dẫn về vaccine thử nghiệm của Đại học Oxford. Ảnh: Covid19vaccinetrial.

Cứ 7 ngày một lần trong suốt 4 tháng, Richard và các tình nguyện viên phải lấy dịch họng để xét nghiệm và báo cáo đầy đủ lịch trình di chuyển của mình cho trung tâm. Dù mất thời gian và rất phiền phức, anh vẫn vui vẻ thực hiện vì “để giới thiệu vaccine cho hàng triệu người sử dụng, chúng ta cần thử nghiệm nhiều lần đến khi an toàn và hiệu quả nhất. Tôi rất vui vì được đóng một phần trong công cuộc này.”

Ngược dòng lịch sử, dịch cúm lợn bùng phát mạnh ở Mỹ năm 1976 khiến nước này đẩy nhanh quá trình tạo vaccine. Hóa ra, dịch không tấn công nhiều người và nhanh chóng lắng xuống, nhưng thống kê có khoảng 30 người đã bỏ mạng do các phản ứng của vaccine. Từ bài học thực tế, các chuyên gia thà mất nhiều thời gian hơn là tung ra thị trường một sản phẩm kém an toàn.

Theo tình nguyện viên 'đột nhập' nơi tạo ra vaccine Covid-19 - 8

Nhà nghiên cứu tại Đại học Oxford đang tập trung cho giai đoạn thử nghiệm mới ở Brazil và Nam Phi. Ảnh: OXAC.

“Tuy vậy, vaccine được phê duyệt ban đầu cũng không hẳn là thần dược giúp chống chọi hẳn virus gây bệnh, chúng chỉ đơn giản làm yếu đi khả năng tàn phá của virus. Lúc này, người được tiêm vaccine vẫn mang mầm bệnh trong người và lây được cho người khác. Vì thế, cần chuẩn bị tâm lý ta sẽ sống chung với virus một thời gian khá lâu trước khi hoàn toàn chế ngự được nó,” anh Richard chia sẻ.

Ở thời điểm hiện tại, ChAdOx1 nCoV-19 là một trong số ít vaccine đã đi một quãng đường xa gần chạm đến đích. Nga cho biết sẽ giới thiệu vaccine ngay trong năm nay, trong khi phần lớn các nước lên kế hoạch vào năm sau. Từ nay tới lúc đó, cách tốt nhất để phòng bệnh chính là tự giữ gìn sức khỏe cho bản thân để giảm lây nhiễm trong cộng đồng.

Tuệ Huy (Theo BBC Future)

Tin đọc nhiều

Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
TP.HCM đủ khả năng phát triển ngành công nghiệp vi cơ điện tử Trong giai đoạn 2017-2020, ngành công nghiệp MEMS của TP.HCM...
Nhà khoa học Việt-Úc xây mạng lưới cảnh báo ngập thông minh ở TP.HCM Sử dụng cảm biến thông minh và tiết kiệm năng lượng, các nhà...
Bà Nguyễn Thị Kim Huệ được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Sở KH&CN TP.HCM Bà Nguyễn Thị Kim Huệ, 42 tuổi, Chánh Văn phòng Sở Khoa học...