Tháng 10, 2020
Thứ ba
Thứ Hai, ngày 31/08/2020 13:01 PM (GMT+7)

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc

Không ai ngờ được rằng cô gái trẻ vốn rất sợ thí nghiệm trên xác động vật nay lại trở thành một nhà nghiên cứu xuất sắc trong lĩnh vực Kỹ thuật y sinh.

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 1

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 2

Năm 2019, PGS.TS Nguyễn Thị Hiệp, Trưởng Khoa Kỹ thuật Y sinh, Trường ĐH Quốc tế - ĐHQG TP.HCM, được tạp chí ASEAN Scientist bình chọn là một trong 100 nhà khoa học hàng đầu châu Á. Với nghiên cứu về “Keo thông minh trong điều trị lành thương”, mới đây chị vinh dự trở thành 1 trong 75 tác giả, nhóm tác giả trên cả nước được vinh danh trong Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2020.

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 3

Sinh ra và lớn lên ở Long Phước (Q.9), từ nhỏ cô bé Hiệp đã gắn bó với ruộng đồng. Vốn có tính tò mò, thích khám phá nên Hiệp thường xuyên dùng những vật liệu có sẵn trong tự nhiên để nghiên cứu, thử nghiệm. Lần đầu tiên được thấy khói bốc ra từ thí nghiệm bỏ natri vào nước, cô gái nhỏ vô cùng ngạc nhiên và tự nhủ lớn lên sẽ làm nghề liên quan đến thí nghiệm hóa học. 

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 4

Nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Hiệp với câu chuyện trở về để làm khoa học trên quê hương mình.

Niềm đam mê đã giúp Hiệp mạnh dạn thi vào khoa hóa học của Trường ĐH KHTN-ĐHQG TP.HCM. Sau 4 năm trên giảng đường đại học, cô gái nhận học bổng toàn phần đi du học Hàn Quốc. Tuy nhiên, khi sang Hàn Quốc, học bổng dành cho chuyên ngành hóa học không còn nên Hiệp đành rẽ sang ngành kỹ thuật y sinh. 

Từ đây, Hiệp bắt đầu những ngày tháng “kinh hoàng” khi phải thí nghiệm trên xác động vật. Những ngày đầu đặt chân đến phòng thí nghiệm, cô luôn ám ảnh khi phải mổ xác động vật để nghiên cứu vì vừa thấy sợ vừa thấy thương chúng. 

Nỗi ám ảnh đó đi vào cả trong giấc ngủ, có nhiều đêm cô gái trẻ nằm mơ thấy động vật, tế bào di chuyển xung quanh mình. Đã không ít lần Hiệp định từ bỏ nhưng nhờ thầy cô, bạn bè phân tích, dần dần chị đã mạnh dạn hơn và có cái nhìn khác hơn về ngành nghề mà mình đang theo đuổi. 

“Để có viên thuốc uống để chữa bệnh cho người thì người ta buộc phải thử nghiệm trên những con vật. Những con vật được sử dụng trong thí nghiệm là vấn đề y đức. Mình đang tạo ra sản phẩm cứu, giúp nhiều người chứ không phải giết những con vật đó một cách vô duyên vô cớ. Khi mình sử dụng động vật nghiêm túc, cẩn thận, chọn đúng đối tượng để  nghiên cứu thì việc làm của mình mang lại giá trị cho xã hội”, cô gái trẻ tự trấn an mình. 

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 5

PGS Hiệp cùng các sinh viên trong phòng thí nghiệm ĐHQG TP.HCM.

Sau khi tốt nghiệp tiến sĩ tại Hàn Quốc, Hiệp đã có 12 bài báo quốc tế và ba sáng chế có giá trị trong các hướng nghiên cứu khác nhau như: băng gạc, mạch máu nhỏ thay động mạch bị nghẽn, xương nhân tạo (giúp người loãng xương, không may gặp tai nạn mất xương hoặc cần làm đẹp tăng chiều cao). Với thành tích xuất sắc, chị được mời ở lại làm việc mới mức lương đáng mơ ước. Nhưng chị vẫn quyết định từ bỏ hào quang ở xứ Hàn để quay về Việt Nam làm việc tại bộ môn kỹ thuật y sinh của Trường ĐH Quốc tế - ĐHQG TP.HCM.

PGS Hiệp chia sẻ, có lẽ tuổi thơ vất vả, thiếu thốn đã giúp chị sớm hiểu được những khổ cực mà người nông dân phải gánh chịu để có được miếng cơm, manh áo. Bên cạnh đó, với khí hậu nóng ẩm ở nước ta thì vấn đề nhiễm khuẩn, nhiễm trùng ở người lao động rất dễ xảy ra. Tuy nhiên một số người lơ là nên để vết thương ngày càng nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí cả tính mạng nếu không đi đến bệnh viện kịp thời. 

“Cách đây nhiều năm, tôi nhìn thấy người đàn ông ở xóm tôi bị máy xới đất xén ngang người. Người ta chở anh đi bệnh viện cấp cứu, máu chảy ròng ròng mà bệnh viện lại ở rất xa. Sau đó, tôi nghe tin anh đã chết, có thể do mất máu. Hình ảnh này khiến tôi luôn ám ảnh. Mỗi khi nhớ lại, tôi luôn tự nhủ mình phải nghiên cứu ra những sản phẩm hữu ích để giúp đỡ những người lao động như anh” - PGS Hiệp tâm sự.

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 6

Thời điểm PSG Hiệp mới về nước (năm 2012) ngành kỹ thuật y sinh của nước ta còn khá mới mẻ, phòng nghiên cứu y sinh của Trường ĐH Quốc tế - ĐHQG TP.HCM cũng vừa mới thành lập. Chị cùng người thầy của mình là GS Võ Văn Tới - Trưởng bộ môn Kỹ thuật y sinh, bắt tay gầy dựng chuyên ngành y học tái tạo với vô vàn khó khăn. 

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 7

PGS Nguyễn Thị Hiệp cùng những nhà khoa học nữ khác trong top 15 Tài năng khoa học mới nổi toàn cầu tại Hội nghị Khoa học do UNESCO và L'Oréal tổ chức.

Cái khó ló cái khôn, chị nảy sinh ra ý tưởng tận dụng các vật dụng sẵn có trong gia đình để bắt tay vào nghiên cứu, sáng chế. Với chị, đồ nấu cơm như chiếc máy microwave cũng có thể trở thành vật dụng nghiên cứu. Bên cạnh đó, chị cũng nhận được sự hỗ trợ của nhà trường và đồng nghiệp để vay vốn mua sắm trang thiết bị cho phòng thí nghiệm cũng như thực hiện các đề tài. 

Từ một tiến sĩ trẻ, chưa có tên tuổi trong giới nghiên cứu, chị đã tự xây dựng uy tín qua các công trình mang tầm quốc gia, quốc tế. 

Năm 2016, chị vinh dự nhận là một trong ba nhà nữ khoa học được trao giải quốc gia "Nhà nghiên cứu khoa học nữ tài năng năm 2016 của L’Oreal - UNESCO" với đề tài mang tính phát hiện về titanium implant - hiện là vật liệu tốt nhất trong nha khoa phục hồi. Năm 2017, chị tiếp tục giành giải nhất cuộc thi Giải thưởng khoa học ASEAN- Mỹ về giải pháp giảm áp lực y tế nặng nề lên các TP lớn. 

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 8

PGS Nguyễn Thị Hiệp được vinh danh trong hạng mục L'Oréal National Fellowships của giải thưởng L’Oreal - UNESCO Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học.

Thành công tiếp nối thành công, năm 2018, PGS Hiệp công bố công trình “Keo thông minh trong điều trị lành thương” giúp cầm máu, diệt khuẩn và tạm chữa lành vết thương. Công trình này đã được nhận giải thưởng quốc tế L’Oréal - UNESCO cho nhà khoa học nữ trẻ tài năng của thế giới. Chị là một trong 15 nhà khoa học được nhận giải thưởng này từ 275 đề cử khắp nơi trên thế giới.

Năm 2019, chị đoạt giải nhất Giải thưởng Sáng tạo của TP.HCM với công trình keo thông minh kháng khuẩn được phát triển thêm. Cũng trong năm đó, bộ môn Kỹ thuật y sinh của Trường ĐH Quốc tế được nâng lên thành Khoa Kỹ thuật y sinh, chị được bổ nhiệm vị trí trưởng khoa và được phong hàm phó giáo sư.

Với công trình keo thông minh, mới đây chị đã vinh dự trở thành 1 trong 75 tác giả, nhóm tác giả trên cả nước được vinh danh trong Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2020. 

“Keo thông minh trong điều trị lành thương” do chị nghiên cứu từ năm 2013 (sau 1 năm trở về nước cho đến nay). Hiện công trình này đang ở giai đoạn thử nghiệm. Keo được ví như bộ dụng cụ cứu thương gia đình, có tác dụng dùng ngoài da như cầm máu, diệt khuẩn, chữa lành vết thương. Keo được hình thành từ axit hyaluronic (một protein tự nhiên) và chitosan có nhiều trong vỏ tôm, cua, có tác dụng tái tạo mô. Hai loại bột này khi tiếp xúc với nước sẽ tạo thành một loại keo dán vào vết thương. Tính chất của keo có thể thay đổi theo tỷ lệ thành phần vật liệu chitosan và axit hyaluronic, thêm các thành phần khác như bạc và hạt nano curcumin (bột nghệ) giúp chế tạo vật liệu tế bào gốc hoặc thuốc đặc trị. 

“Sản phẩm được sản xuất từ chất liệu có sẵn của nước ta nên rất phù hợp về kinh tế và khả năng chữa trị cho người Việt, mang tới giải pháp tự chữa vết thương hữu hiệu cho những người dân ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa trong trường hợp họ chưa đến bệnh viện kịp thời. Ngoài ra, keo thông minh còn có thể tiêm khớp gối, tải tế bào gốc, tái tạo mô cho bệnh nhân ung thư” - PGS Hiệp phấn khởi chia sẻ.

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 9

PGS Nguyễn Thị Hiệp tại phòng nghiên cứu của trường Đại học Quốc tế - Đại học Quốc gia TP.HCM.

Bên cạnh công việc nghiên cứu để tìm ra những sản phẩm tối ưu nhất để cứu, chữa bệnh cho người, chị cũng đang theo đuổi lĩnh vực y học tái tạo. Trăn trở với tình trạng buôn bán nội tạng bất hợp pháp ở các chợ đen, chị mong muốn một ngày nào đó mình có thể tạo ra được nội tạng bằng công nghệ để đáp ứng nhu cầu của con người. 

“Khi đó, người ta sẽ không còn trao đổi, mua bán nội tạng như một món hàng ở ngoài chợ nữa. Tuy nhiên, đây là đề tài mới. Để thực hiện thành công phải mất nhiều thời gian, công sức. Do đó trước mắt, tôi vẫn vừa nghiên cứu y học tái tạo vừa thực hiện những đề tài về kỹ thuật y sinh để có những sản phẩm mới phục vụ cộng đồng”, chị bày tỏ.

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 10

Trong hơn 10 năm nghiên cứu, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp đã có hơn 161 công trình khoa học, trong đó có 2 chương sách chuyên khảo, 76 bài báo khoa học trên các tạp chí trong và ngoài nước, hơn 69 bài trong kỷ yếu hội nghị quốc tế và 4 bằng sáng chế.

Theo PGS Hiệp, phụ nữ bị chi phối rất nhiều thứ, nhất là phụ nữ đã có gia đình và có con như cô. Người Việt Nam mình rất chú trong đến văn hóa lễ nghĩa bên chồng, bên vợ. Nhiều lúc gia đình hai bên có việc hay những lúc con cái bệnh thì phải bỏ hết công việc chuyên môn để làm trọn thiên chức của người vợ, người mẹ. “Tuy nhiên, nếu mình biết sắp xếp thời gian thì mọi thứ vẫn chu toàn”, chị chia sẻ.

PGS Nguyễn Thị Hiệp: Từ sợ xác động vật đến nhà khoa học y sinh xuất sắc - 11

PGS Nguyễn Thị Hiệp cùng các thầy cô tại Đại học Quốc tế - ĐHQG TP.HCM.

Ngoài biết cách phân chia thời gian hợp lý, chị còn được gia đình hai bên và ông xã thấu hiểu trong công việc. Những lúc cô không có thời gian lo cho gia đình, chăm con, chồng cô là người thay cô. Với chị, sau sự thành công, người phụ nữ cần có gia đình vững chắc để nương tựa, chia sẻ mỗi khi mệt mỏi.

“Gia đình cũng góp phần giúp tôi thực hiện những công trình lớn để khẳng định tên tuổi của mình” - nữ PGS khẳng định.

Linh Linh

Tin đọc nhiều

Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Khắc phục lỗi iPhone không thể nhận và thực hiện cuộc gọi iPhone cũng đỏng đảnh như một cô gái mới lớn, đôi khi nó sẽ...
Startup siêu tinh gọn, bài học từ trò chơi xây tòa tháp bằng giấy Chỉ với một trò chơi đơn giản, rất nhiều bạn trẻ đã có thể...
Con người đang ở gần Internet lượng tử hơn bao giờ hết Khi Trung Quốc tiến hành xây dựng một mạng lưới giao tiếp...